Imię koperku

Taki znalazłem drobiażdżek.

Ale zacznę od długiej i zawiłej dygresji, w zasadzie nie na temat.

Trochę trudno połapać się, z ilu osób, a w szczególności z kogo, składała się wierchuszka – czyli Rada Naukowa projektu Master’s Voice. Poza narratorem Hogarthem w kontekście wodzowskim pojawiają się nazwiska Baloyne, Prothero, Rappaport, Eeney (później zastąpiony przez Phantona) oraz Dill. Wygląda na sześć sztuk.

Potwierdzają to fragmenty dotyczące przedstawienia Trexu na Radzie. Hogarth i Prothero oczywiście wiedzieli o Trexie, wszak nad nim pracowali. Hogarth powiedział o efekcie Rappaportowi i Baloyne’owi, Prothero – Dillowi. Po czym pojawia się zdanie: „[...]jedynym człowiekiem, który wszystkiego dowiedział się na posiedzeniu, był Wilhelm Eeney.” Czyli znów sześć osób.

Gdzie indziej jednak Lem pisze: oczywiście jako narrator-Hogarth:  „jako członek Rady, jeden z ‘wielkiej piątki’, ale ‘bez teki’, nie należałem[...]”. Jeszcze gdzie indziej: „Wszelkie zdobycze badań konfrontowane były na poziomie najwyższym – Rady Naukowej, gdzie zasiadali koordynatorzy grup oraz ‘wielka czwórka’, która stała się piatką po moim przybyciu”. Piątka = kogo z sześciu brakuje? No i do tego mamy nagle koordynatorów grup, Rada rośnie. Podobnie o „wielkiej czwórce” sprzed dokooptowania Hogartha mowa w słowach: „Zarazem jednak czołówka, owa wielka czwórka, poczynała, może nie całkiem jasno jeszcze, pojmować, że rozpoczyna się już takie badanie drzew, spoza którego ginie, coraz trudniej uchwytny, obraz lasu”. Na początku pracy Hogartha w projekcie jako swego rodzaju decydenci wymienieni są Dill, Rappaport i Baloyne – czy więc czwórka to Baloyne, Dill, Rappaport i Eeney, rozszerzona do piątki Hogarthem, zaś Prothero trafił na posiedzenie o Trexie jako odkrywca, nie jako członek Rady?

Nie raz jeszcze czytamy o „czwórce”, choć niekoniecznie dotyczy to Rady Naukowej: „Nasza czwórka rebeliancka została od razu ściągnięta do Waszyngtonu”, „Naradziwszy się we czwórkę, doszliśmy o tego, czemu nie oddano Projektu Armii”.  Oczywiście nie wchodził w skład rebeliantów Eeney, ale jeszcze ktoś z sześciu musiał być poza tą „czwórką”. Czy może Baloyne, jako szef nie zaliczał się do „rebeliantów”? A może Dill, podśmiewający się z podawania się kolegów do dymisji?

Wyjątkowo jasne słowa padają, gdy opisywany jest Prothero: „Zasiadając w Radzie między ogromnym Baloyne’em i tyczkowatym Dillem, na niespokojnym tle Rappaporta i żurnalowym Eeneya[...]” – więc jednak szóstka, pięciu (dodajemy Hogartha) plus Eeney!

Coś się nie bardzo zgadza. Choć jeśli pominiemy niejasną kwestię „rebeliantów”, a ponadto uznamy, że słowa o czwórce/piątce dotyczą członków naukowców (więc z pominięciem Eeneya), i do tego przymkniemy oko na koordynatorów grup, być może arytmetykę Rady Naukowej Projektu da się uratować.

Ale skończmy dygresję. 

Na piątkę, powiedzmy, ważnych naukowców w Projekcie składali się: Piotr E. Hogarth, Yvor Baloyne, Donald Prothero, Saul Rappaport oraz Tihamer Dill.

Tihamer Dill.

Natomiast na pierwszej stronie rozdziału I czytamy:

„O Projekcie pisali też inni ludzie, którzy pracowali w nim na wiodących stanowiskach: S. Rappaport (The First Case of Interstellar Communication), W. Dill (Masters Voice – I was there) czy D. Prothero (Mavo Project – Physical Aspects).”

W. Dill?

Czytelnik 1970